الشيخ محمد علي الگرامي القمي

29

مذهب تشيع، آينده تاريخ بشريت (فارسى)

جسارت را كرده بود به ميرزا چنين جمله‌اى بگويد ؟ ظاهرا طبق نقل برخى علماء سيد به ميرزا مى گويد چند دقيقه‌اى حق استادى را از من بر گيريد تا بتوانم حرفم را بزنم . بعد ميرزا مىفرمايد : كه نه من سستى ندارم و نمىترسم ، من خواستم فتوا با نظر آقا باشد ، امروز رفتم سرداب و اين نوشته را آوردم . نفرمود آقا نوشت . همان اعلاميه‌اى كه نوشته بود : « اليوم استعمال تنباكو در حكم محاربه با امام زمان ( عج ) است . » اين فتوا ارزش دارد كه انسان اين گونه رابطه داشته باشد . ميرزا كسى بود كه براى رياست و مرجعيت خودش هيچ كارى نكرد . بعد از مرحوم شيخ ، بزرگان جمع شدند و به ايشان اصرار كه قبول كند ؛ ايشان فرمود : نه ، فلان كس شايد اعلم باشد گفتند كه نه ، معلوم نيست ، اصرار كردند و بهرحال قضيهء اعلميت معلوم نشد آن وقت سراغ مرجّحات رفتند . در مرجحات گفتند : ميرزا ارحج است ولو از نظر علمى معلوم نيست كه ميرزا دقيقتر از آقا شيخ حبيب الله رشتى باشد . آقا شيخ حبيب الله رشتى هم خيلى دقيق بوده ميرزا هم خيلى دقيق بوده اينها خلاصه مشتبه الاعلميهء بودند در هر زمانى پيش مىآيد كه دو سه نفر مشتبه الاعلميت هستند . ولى آمدند سراغ مرجحات ، ديدند ميرزا ديدند ارجح است ، و خلاصه اينكه اين گونه فتوا خلاصه ارزش دارد .